Kiracıya ve Sınırlı Ayni Hak Sahibine Ne Kadar Kira Yardımı Yapılır?

Kiracıya ve Sınırlı Ayni Hak Sahibine Ne Kadar Kira Yardımı Yapılır?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Riskli yapı tespiti, tahliye, yıkım ve kira yardımı uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Malikten farklı olarak kiracı ve sınırlı ayni hak sahibi aylık ödeme almaz; ödeme tek seferde yapılır. Kiracı olarak ikamet edenlere ve işyeri işletenlere aylık kira bedelinin iki katı, sınırlı ayni hak sahibi olarak ikamet edenlere veya işyeri işletenlere beş katı kadar defaten kira yardımı yapılabilir. Kapıcı dairesinde ikamet eden kapıcılar da beş kat grubundadır.

---

Malik ile Diğer Hak Sahipleri Arasındaki Fark

6306 sayılı Kanun md. 5 hükmü, anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabileceğini öngörür.

Uygulama Yönetmeliği bu imkânı ikiye ayırır. Malikler bakımından ödeme aylık ve süreklidir: riskli alan dışındaki riskli yapılarda on sekiz ay, riskli alan ve rezerv yapı alanlarında kırk sekiz ayı geçmemek üzere ilgili kurumca belirlenen süre boyunca ödenir. Kiracı ve sınırlı ayni hak sahibinde ödeme ise tek seferliktir ve aylık kira bedelinin katı olarak hesaplanır.

İkamet Şartı Kimin İçin Aranır

İkamet şartı bugün yalnızca kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri bakımından geçerlidir. Maliklerde ikamet koşulu, 7153 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 10.12.2018 tarihinden itibaren kaldırılmıştır.

Bu ayrım Danıştay 6. Dairesi'nin 24.06.2021 tarihli, E. 2020/3451 K. 2021/8817 sayılı kararında açıkça ortaya konmuştur. Karara göre kanun, yardımdan yararlanabilmek için yapı maliklerine anlaşma ve tahliye dışında bir şart getirmemiş; kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerine ise bu şartların yanında yapıda ikamet etme koşulunu eklemiştir.

Önemli: Kiracının ikameti fiilî bir durumdur ve belgeyle ispatlanır. Adres kayıt sistemi kaydı, abonelik sözleşmeleri ve fatura tüketim bilgileri birlikte değerlendirilir. Yalnızca kira sözleşmesi sunmak, fiilen oturulmadığı yönünde bir tespit varsa yeterli olmayabilir.

Kanun md. 6/A Uygulamalarında Taşınma Yardımı

Kanun md. 6/A kapsamında yürütülen uygulamalarda ayrı bir kalem devreye girer. Bu alanlarda maliklere, kiracılara ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine, aylık kira bedelinin üç katı kadar defaten taşınma yardımı yapılabilir. Bu yardım, kira yardımının yerine değil yanında yer alır.

Taşınmazı Kanun kapsamında anlaşma yolu ile kamulaştırılanlar da defaten ödeme grubundadır; onlara aylık kira bedelinin iki katı kadar ödeme yapılabilir.

Kiracının Kira Sözleşmesi Ne Olur

Yapının yıkılması kiralananı kullanılamaz hâle getirdiğinden kira ilişkisi de sona erer. Kiracının dönüşen yapıda yeni bir bağımsız bölüm üzerinde hak talep etmesi kural olarak mümkün değildir; kiracının konumu malikin hak sahipliğinden ayrıdır ve daha dardır. Bu nedenle kiracı bakımından tek seferlik ödeme, tahliye sonrası barınma yükünü karşılamaya yönelik sınırlı bir destektir.

---

İlgili içerikler için bkz. İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku, Kentsel Dönüşümde Tahliye, Yıkım ve Kira Yardımı, Kentsel Dönüşümde Kiracının Hakları Nelerdir.