Karşılaştırmalı Reklamda Rakip Marka Adı Kullanmak Yasal mı?

Karşılaştırmalı Reklamda Rakip Marka Adı Kullanmak Yasal mı?

İlgili hizmet sayfası → Fikri Mülkiyet Avukatı: Marka, telif, haksız rekabet ve dijital hukuk uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Karşılaştırmalı reklamda rakip marka adı kullanmak, belirli koşullara uyulması halinde yasaldır. Karşılaştırma; dürüstlük kuralına uygun, doğru, yanıltıcı olmayan ve rakibi kötülemeyen nitelikte olmalıdır. Bu sınırlar aşıldığında kullanım hem TTK md. 55 kapsamında haksız rekabet hem de marka hakkına tecavüz oluşturur.

Rakip markanın adını anmak tek başına yasak değildir. Belirleyici olan; karşılaştırmanın içeriği, doğruluğu ve tüketici üzerindeki etkisidir.

---

Hukuka Uygun Karşılaştırmanın Koşulları

Karşılaştırmalı reklamın hukuka uygun sayılması için karşılaştırma; aynı ihtiyacı karşılayan mal veya hizmetler arasında yapılmalı, nesnel biçimde ölçülebilir özelliklere dayanmalı ve doğru olmalıdır. Fiyat, teknik nitelik veya performans gibi denetlenebilir veriler karşılaştırılabilir.

Öznel değer yargıları, ispatlanamayan üstünlük iddiaları ve seçici veri sunumu bu çerçevenin dışında kalır. Karşılaştırmanın dayandığı verinin doğruluğunu ispat yükü, reklam verendedir.

Önemli: Reklamda ileri sürülen her karşılaştırma iddiasını belgeleyebilecek durumda olun. İspatlanamayan bir üstünlük iddiası, doğru olsa dahi reklam veren aleyhine sonuç doğurur; ispat yükü size aittir.

---

Kötüleme ve Yanıltma Yasağı

TTK md. 55/1-a; rakibi, ürünlerini veya faaliyetlerini yanlış, yanıltıcı yahut gereksiz yere incitici beyanlarla kötülemeyi haksız rekabet sayar. Rakip markayı küçük düşüren, itibarını zedeleyen ifadeler; karşılaştırma doğru olsa bile hukuka aykırıdır.

Yanıltma yasağı ise karşılaştırmanın tüketicide gerçek dışı bir izlenim bırakmasını engeller. Kısmi doğru fakat eksik sunulan veriler de yanıltıcı kabul edilir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, rakip markanın adını anarak yapılan karşılaştırmada dürüstlük ve doğruluk ölçütü birlikte aranır¹.

---

Marka Hakkına Tecavüz Kesişimi

Karşılaştırmalı reklamda rakip markanın anılması, koşullara uygun olduğu sürece marka hakkına tecavüz oluşturmaz. Ancak markanın ününden haksız yararlanma, marka ile kendi ürünü arasında bağlantı izlenimi yaratma veya markayı taklit etme durumunda tecavüz gündeme gelir.

Sık Karşılaşılan Yanılgı

"Rakibin adını hiç anmazsam güvendeyim" düşüncesi eksiktir. Marka adı verilmese bile tüketicinin hangi rakibin kastedildiğini açıkça anlayabildiği dolaylı göndermeler de karşılaştırmalı reklam kabul edilir ve aynı kurallara tabidir. "Piyasadaki lider marka" gibi ifadeler, hedef açıkça belliyse koruma sağlamaz.

---

İlgili içerikler için bkz. Reklamda Karşılaştırma ve Marka Kullanımı: Haksız Rekabet Eşiği, Karşılaştırmalı Reklamda Marka Kullanımının Sınırları, Rakip Markasını Google Ads Anahtar Kelime Kullanma, Haksız Rekabet.

Dipnotlar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 55, RG 14.02.2011/27846. ↩