İmar Para Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?

İmar Para Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Kaçak yapı, imar para cezası ve idari yaptırım uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: İmar para cezasına itiraz, sulh ceza hâkimliğine değil idare mahkemesine yapılır. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı nedeniyle 3194 sayılı Kanun md. 42 uyarınca verilen imar para cezası bir idari işlemdir. Bu işleme karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2577 sayılı Kanun md. 7 uyarınca altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava dilekçesinde cezanın dayandığı aykırılığın gerçekte bulunup bulunmadığı, ceza miktarının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı ve usule uygunluk ayrı ayrı tartışılır.

---

İmar Para Cezasının Dayanağı

İmar para cezası, ruhsatsız ya da ruhsata ve onaylı projeye aykırı yapı tespit edildiğinde 3194 sayılı Kanun md. 42 uyarınca uygulanır. Ceza; yapının niteliği, alanı, kullanım amacı ve aykırılığın ağırlığı gibi ölçütlere göre belirlenir. Aynı fiil için hem yapının durdurulması hem de para cezası birlikte gündeme gelebilir.

Yapının mühürlenmesi ve durdurulması 3194 sayılı Kanun md. 32 kapsamındaki yapı tatil zaptıyla; para cezası ise md. 42 kapsamında ayrı bir kararla uygulanır. Bu iki işlem birbirinden bağımsızdır. Yapı tatil zaptının işleyişi kaçak yapı ve yapı tatil zaptı nedir sorusunda incelenir.

---

İtiraz Yolu: İdare Mahkemesi

İmar para cezası bir idari yaptırım kararı olduğundan, buna karşı görevli merci idare mahkemesidir. Kabahatler Kanunu kapsamındaki bazı idari para cezaları sulh ceza hâkimliğinde denetlenirken, imar para cezaları imar mevzuatına özgü idari işlem niteliği taşıdığından idari yargıya tabidir.

Önemli: İmar para cezasına yanlışlıkla sulh ceza hâkimliğine başvurmak, altmış günlük dava süresinin geçmesine yol açabilir. Görevli merci idare mahkemesidir. Danıştay'ın yerleşik uygulamasında imar para cezaları idari yargı denetimine tabi tutulur; başvurunun baştan doğru mahkemeye yöneltilmesi süre kaybını önler.

---

Dava Süresi ve Dilekçe

İmar para cezasına karşı dava, 2577 sayılı Kanun md. 7 uyarınca cezanın tebliğ edildiği günü izleyen günden başlayan altmış gün içinde açılır. Dilekçede yalnızca miktara değil, cezanın dayandığı aykırılığın gerçekliğine, tespitin teknik dayanağına ve hesabın md. 42 ölçütlerine uygunluğuna itiraz edilmelidir.

Aynı yapıya ilişkin yapı tatil zaptı veya yıkım kararı da varsa, her işlem kendi süresi içinde ayrı ayrı dava edilir; birinin süresinin kaçırılması diğerine karşı dava hakkını ortadan kaldırmaz. Ceza ile birlikte doğan diğer idari işlemlerin çerçevesi imar planı ve ruhsat davaları rehberi içinde bütün olarak ele alınır.

---

İlgili içerikler için bkz. İmar Planı ve Ruhsat Davaları Rehberi, Kaçak Yapı ve Yapı Tatil Zaptı Nedir, Ruhsata Aykırı Yapıya Hangi Cezalar Uygulanır.