Engelli Erişimi İçin Ortak Alanda Değişiklik Yapılabilir mi?

Engelli Erişimi İçin Ortak Alanda Değişiklik Yapılabilir mi?

İlgili hizmet sayfası → kat mülkiyeti hukuku: Ortak yer, proje tadili ve yenilik kararları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Yapılabilir. 634 sayılı Kanun m. 42/2, engellilerin yaşamı için zorunluluk gösteren proje tadilinde özel bir usul kurar ve komşuların olumsuz tutumunu aşılabilir kılar. Bu hüküm, kat mülkiyetinde çoğunluğun iradesini aşan sayılı düzenlemelerden biridir.

---

Üç Aylık Toplantı Yükümlülüğü

Engellinin yaşamı için zorunluluk gösteren bir proje tadili talep edildiğinde, kat malikleri en geç üç ay içinde toplanır ve konu sayı ile arsa payı çoğunluğuyla karara bağlanır. Yönetim, talebi gündeme almaktan kaçınamaz; süre kanunla belirlenmiştir.

Talebin somut ve belgeli olması gerekir. Engellilik durumunun raporla ortaya konması, istenen tadilatın erişim ihtiyacıyla bağlantısının kurulması ve teknik çözümün tarif edilmesi, hem toplantıda hem sonraki aşamada belirleyicidir.

---

Toplantı Yapılmaz veya Talep Reddedilirse

Süreç burada kilitlenmez. Toplantının üç ay içinde yapılamaması ya da tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi durumunda, ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir komisyon raporuna dayanılarak ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır. İlgili merciler bu talepleri en geç altı ay içinde sonuçlandırır.

Önemli: Kurul kararı burada bir izin şartı değil, aşılabilir bir aşamadır. Buna karşılık güvence sınırsız değildir: bina güvenliğinin tehlikeye girmediğini bildiren komisyon raporu zorunlu unsurdur ve olumsuz rapor süreci durdurur.

---

Faydalı Yenilik Değerlendirmesiyle İlişkisi

Asansör, rampa ve benzeri erişim tesisleri, engellilik boyutu bulunmadığında 634 sayılı Kanun m. 42/1 ile m. 43 arasında değerlendirilir; faydalı sayılırsa sayı ve arsa payı çoğunluğu yeterlidir, lüks sayılırsa gider yalnızca karar verenlere düşer. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 06.12.2018 tarihli ve 2017/4411 E., 2018/7960 K. sayılı kararında, asansör istemine ilişkin dosyada engellilerin yaşamı için zorunluluk gösteren bir hususun bulunup bulunmadığının ve imalatın faydalı mı yoksa lüks yenilik mi sayılacağının birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu birlikte değerlendirme kuralı, dava dilekçesinin kurgusunu belirler. Engellilik iddiası açıkça ileri sürülmezse, dosya yalnızca faydalı veya lüks yenilik ekseninde incelenir ve m. 42/2'nin sağladığı güvenceden yararlanılamaz.

---

Uygulamada

İlk yapılacak iş talebi yazılı hâle getirmektir. Yöneticiye ya da kat maliklerine noter aracılığıyla gönderilecek talep, üç aylık sürenin başlangıcını belgelendirir. Sözlü talepte süre ispatı sorun yaratır.

İkincisi, teknik dosyanın önden hazırlanmasıdır. Komisyon raporu aşamasına gelindiğinde bina güvenliği değerlendirmesi yapılacağından, tadilatın taşıyıcı sisteme etkisini gösteren proje ve statik değerlendirme hazır olmalıdır. Anayapının güvenliği, kat mülkiyetinde aşılamayan sınırdır.

Üçüncüsü, gider planıdır. m. 42/2'deki usul tadilatın yapılmasını sağlar; giderin kimden isteneceği ise m. 42/3 ve m. 43 çerçevesinde ayrıca çözülür. Yenilik ve ilavelerin nisap ile gider düzeni kat mülkiyetinde yenilik ve ilaveler makalesinde bütünüyle incelenmektedir.

---

İlgili içerikler için bkz. Kat Mülkiyetinde Yenilik ve İlaveler, Binaya Sonradan Asansör Yaptırılabilir mi? ve Kat Mülkiyeti Hukuku Rehberi.