Ayıpta Sorumlulukta Zamanaşımı Ne Kadardır?

Ayıpta Sorumlulukta Zamanaşımı Ne Kadardır?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Ayıptan sorumlulukta zamanaşımı ve dava süresi uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Ayıptan sorumlulukta zamanaşımı, satılanın türüne göre belirlenir. 6098 sayılı Kanun md. 231 uyarınca taşınmaz satışında kural, teslim tarihinden başlayan iki yıllık zamanaşımıdır. Satıcı ayıbı ağır kusuruyla gizlemiş yahut hile ile saklamışsa bu süreyle bağlı kalmaz. Zamanaşımı, alıcının ihbar külfetinden ayrı bir kavramdır ve dava açma hakkını sınırlar.

---

Taşınmazda İki Yıllık Kural

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 231, taşınmaz satışında ayıptan doğan talepleri kural olarak teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına bağlar. Süre, ayıbın açık veya gizli olmasından bağımsız biçimde teslim anından işlemeye başlar.

Bu süre, alıcının seçimlik haklarını dava yoluyla ileri sürmesini sınırlar. Süre dolduktan sonra açılan davada satıcı zamanaşımı def'ini ileri sürerse, talep esasa girilmeden reddedilebilir.

---

Süreye Bağlı Olmama Hali

Zamanaşımının en önemli istisnası, satıcının ağır kusurudur. Aynı hüküm, satıcının ayıbı ağır kusuruyla gizlediği hallerde iki yıllık süreye dayanamayacağını öngörür.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, satıcının ayıbı bildiği halde alıcıdan gizlemesi ya da hile kullanması durumunda süre savunması dinlenmez. Taşıyıcı sistem, yalıtım ve güvenlik kaynaklı ağır kusurlar bu kapsamda değerlendirilir.

Önemli: İki yılın dolması, talebin kesin olarak sona erdiği anlamına gelmez. Ağır kusur veya hile ispatlanırsa süre engeli aşılır. Bu nedenle dava öncesinde kusurun ağırlığı teknik olarak ortaya konmalıdır.

---

İhbar Süresinden Farkı

Zamanaşımı ile ihbar süresi ayrı işler. İhbar, alıcının ayıbı fark ettiğinde satıcıya bildirmesidir ve hakkı ayakta tutar. Zamanaşımı ise davanın açılabileceği son andır. Alıcı ayıbı zamanında ihbar etse dahi, zamanaşımı dolmadan dava açmalıdır. İhbarın süresi için ayıp ihbarı ne kadar sürede yapılmalıdır sorusuna bakılabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Satışta Ayıptan ve Zapttan Sorumluluk, İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku, taşınmazda gizli ayıp ne zamana kadar ileri sürülebilir.