Tıbbi Malpraktiste Aydınlatmayı Kim İspatlar?

Tıbbi Malpraktiste Aydınlatmayı Kim İspatlar?

Kısa cevap: Hekim. Hastayı usulüne uygun aydınlattığını ispat yükü hekimde ve hastanededir. Hasta, aydınlatılmadığını ispatlamak zorunda değildir.

Aydınlatmanın Kapsamı

Aydınlatma yalnızca ameliyat öncesi onam değildir. Hastalığın muhtemel seyri, alternatif tanı ve tedavi seçenekleri, bunların fayda ve riskleri ile takip sürecinin nasıl işleyeceği hakkında bilgilendirmeyi kapsar. Hasta Hakları Yönetmeliği m. 15 bu içeriği somutlaştırır; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da aydınlatmanın tedavi sonrasında yapılması gerekenleri de içerdiğini kabul eder.

İspat Yükü

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2013/19631, K. 2013/26901 sayılı kararında, aydınlatılmış onamın alındığını ispat külfetinin hekim ve hastanede olduğunu belirtmiştir. Yazılı belge yoksa sözlü aydınlattım savunması, karine karşısında zayıf kalır.

Bununla birlikte aydınlatma ispatı tek başına belirleyici değildir. Hekim, aydınlatmanın yapıldığını tanık, imzalı form veya kayıtla ortaya koyabilirse dava bu yönden aleyhe sonuçlanmayabilir. Bu nedenle aydınlatma, davanın ana ekseni değil, güçlü ve yedek bir dayanak olarak kurulmalıdır.

Sık Yapılan Hata

En sık hata, raporu hastaya iletmekle aydınlatmanın tamamlandığını sanmaktır. Raporun içeriği hastaya anlaşılır biçimde aktarılmamışsa, hasta yanlış yönlendirilmişse aydınlatma yerine getirilmemiş sayılır; yanlış bilgilendirme, bilgilendirmemeden daha ağır bir ihlaldir.

İlgili içerikler için bkz. Aydınlatılmış Onam Nedir?, Hekimin Özen Yükümlülüğü ve Aydınlatılmış Onam.

→ Sağlık Hukuku