SORU
Nispi Ret Nasıl Aşılır?
Marka başvurusunda nispi ret kararını aşmak için farklılaştırma, zayıf marka argümanı, mal/hizmet farkı ve muvafakatname stratejilerini açıklıyoruz.
Nispi Ret Nasıl Aşılır?
Marka başvurunuz nispi ret nedenine dayanılarak reddedildi veya bir marka sahibi itiraz etti. Nispi ret, başka bir marka sahibinin haklarıyla çatışma anlamına gelir. Bu engeli aşmak için farklılaştırma, zayıf marka argümanı, mal/hizmet ayrımı ve muvafakatname stratejilerini tek tek veya birlikte kullanabilirsiniz.
Nispi ret mutlak retten farklı bir mantıkla çalışır. Burada kamu yararı değil, önceki hak sahibinin menfaati korunur. Bu durum aşma stratejilerini de farklılaştırır.
Strateji 1: İşaretler Arasındaki Farkları Göstermek
Karıştırılma ihtimali değerlendirmesinde TÜRKPATENT ve mahkemeler işaretleri üç açıdan inceler: görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik. Bu üç açıdan farkları ortaya koyarsanız karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını ispatlayabilirsiniz.
Görsel fark: Kelime uzunluğu, harf dizilimi, büyük/küçük harf kullanımı, yazı tipi, logo unsuru. Markanız "SOLARA" ise ve engel marka "SOLAR" ise, ek hece görsel olarak farklılık yaratır.
İşitsel fark: Telaffuz farkları, vurgu noktaları, hece sayısı. Yazılışı benzer olsa bile telaffuz farklıysa bu güçlü bir argümandır.
Kavramsal fark: İşaretlerin anlam taşıyıp taşımadığı, farklı anlamlara gelip gelmediği. Bir işaret coğrafi bir terim, diğeri fantezi bir kelime ise kavramsal fark belirgindir.
Bu analizi tablo halinde sunmanız etkili olur. YİDK ve mahkemeler sistematik karşılaştırma yapan dilekçeleri daha kolay değerlendirir.
Strateji 2: Zayıf Marka Argümanı
Engel teşkil eden markanın "zayıf marka" olduğunu ileri sürmek güçlü bir savunmadır. Zayıf marka, ayırt edici gücü düşük olan markadır. Tanımlayıcı unsurlardan oluşan, sektörde yaygın kullanılan veya jenerik nitelikteki markalar zayıf kabul edilir.
Zayıf markalar dar koruma alanına sahiptir. Yani benzerlik olsa bile karıştırılma ihtimali daha düşük değerlendirilir. Bu argümanı desteklemek için:
- Aynı kök kelimeyi içeren çok sayıda tescilli markanın varlığını gösterin.
- Engel markanın tanımlayıcı unsurlardan oluştuğunu belirtin.
- Sektörde o kelimenin yaygın kullanıldığını belgeleyin.
- Aynı kök üzerinde çok sayıda markanın birlikte var olduğunu emsal olarak sunun.
Örneğin "AQUA" kelimesini içeren yüzlerce tescilli marka varsa, "AQUA" ibaresi zayıf unsurdur ve dar koruma kapsamındadır.
Strateji 3: Mal ve Hizmet Farklılığı
Karıştırılma ihtimali sadece işaret benzerliğiyle değil, mal/hizmet benzerliğiyle birlikte değerlendirilir. İşaretler benzer olsa bile mal ve hizmetler farklıysa karıştırılma ihtimali bulunmayabilir.
Mal/hizmet farklılığını göstermek için:
- Nice sınıfı farkı: Farklı sınıflardaysanız bu en basit argümandır.
- Aynı sınıf içinde alt grup farkı: Aynı sınıfta olsanız bile mal/hizmetlerin farklı alt gruplara ait olduğunu gösterin. Sınıf 9 hem güneş gözlüğü hem yangın söndürme cihazı içerir — bunlar birbirine benzer mal değildir.
- Tüketici profili farkı: Hedef kitlelerinizin farklı olduğunu gösterin.
- Satış kanalı farkı: Ürünlerin farklı kanallardan satıldığını belgeleyin.
Strateji 4: Muvafakatname
Engel marka sahibinden muvafakatname almak en kesin çözümdür. Muvafakatname, önceki marka sahibinin sizin markanızın tesciline rıza gösterdiği resmi belgedir.
Muvafakatname sürecinde dikkat edilecekler:
- Muvafakatname noter onaylı olmalıdır.
- Karşılıklı birlikte var olma anlaşması (coexistence agreement) yapmanız tavsiye edilir.
- Muvafakatname genellikle belirli sınıflar veya ürün gruplarıyla sınırlandırılır.
- Karşı taraf muvafakatname karşılığında mal/hizmet sınırlandırması isteyebilir.
- Muvafakatname tek başına yeterli olmayabilir — TÜRKPATENT tüketici yanılgısı riskini hala değerlendirebilir.
Muvafakatname müzakereleri profesyonel yaklaşım gerektirir. Karşı tarafa agresif yaklaşmak müzakereyi olumsuz etkiler.
Strateji 5: Kullanım İspatı Talebi
Engel marka 5 yıldan uzun süredir tescilli ise kullanım ispatı talep edebilirsiniz (SMK md. 19/2). Engel marka sahibi ciddi kullanım ispatlayamazsa itirazı reddedilir veya ret kararı kaldırılır. Bu strateji özellikle portföy markalarına karşı etkilidir.
Birleşik Strateji Uygulaması
En yüksek başarı oranı birden fazla stratejiyi aynı anda uygulamakla elde edilir. Dilekçenizde şu yapıyı kullanın:
- Birincil argüman: İşaretler yeterince farklıdır.
- İkincil argüman: Mal/hizmetler farklıdır.
- Üçüncül argüman: Engel marka zayıf markadır.
- Talep: Kullanım ispatı talebi.
- Alternatif: Muvafakatname sunumu (varsa).
→ Karıştırılma İhtimali · Marka İtiraz Süreci · Marka Hukuku Rehberi · Marka Hukuku