Kişisel Veri Suçu Şikâyete Bağlı mı, Uzlaştırma Var mı?

Kişisel Veri Suçu Şikâyete Bağlı mı, Uzlaştırma Var mı?

İlgili çalışma alanı → Kişisel Verilerin Korunması: Kişisel veri suçları, Kurul kararları ve tazminat uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Hayır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 139 uyarınca kişisel verilerin kaydedilmesi (m. 135), verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (m. 136) ve verileri yok etmeme (m. 138) suçları şikâyete bağlı değildir. Savcılık suçu öğrendiğinde soruşturmayı kendiliğinden başlatır; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Bu suçlar uzlaştırma kapsamında da değildir.

---

1. TCK m. 139 Kuralı

TCK'nın özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar bölümündeki suçların çoğu şikâyete bağlıdır: haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve özel hayatın gizliliğini ihlal bu kapsamdadır. TCK m. 139, kişisel veri suçlarını bu kuralın dışında tutar. Hükme göre kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme hariç, bu bölümde yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

Kanun koyucunun tercihi, kişisel verilerin korunmasındaki kamu yararına dayanır. Veri sızıntısı veya toplu ifşa olaylarında tek tek mağdurların şikâyeti beklenmez.

Önemli: Şikâyete bağlı olmamanın pratik sonucu, altı aylık şikâyet süresinin bulunmamasıdır. Mağdur, olayı öğrendikten uzun süre sonra da savcılığa başvurabilir; sınır yalnızca dava zamanaşımıdır. Ayrıca savcılık, mağdur başvurmasa bile ihbar veya basın haberi üzerine soruşturma açabilir.

---

2. Uzlaştırma Uygulanmaz

Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253, uzlaştırmayı şikâyete bağlı suçlar ile maddede sayılan katalog suçlarla sınırlar. TCK m. 136 şikâyete bağlı olmadığı gibi katalogda da yer almaz. Bu nedenle soruşturma dosyası uzlaştırma bürosuna gönderilmez; tarafların kendi aralarında anlaşması, tazminat ödenmesi veya paylaşımın silinmesi kamu davasını sona erdirmez.

Buna karşılık aynı olayda TCK m. 134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçu söz konusuysa durum değişir. M. 134 şikâyete bağlıdır ve uzlaştırmaya tabidir. Bu nedenle fiilin m. 134 mü yoksa m. 136 mı kapsamında olduğunun doğru belirlenmesi, yalnızca cezayı değil yargılamanın seyrini de etkiler. Yargıtay 12. Ceza Dairesi suç vasfı denetimini bu ayrım üzerinden yapar; 25.12.2024 tarihli ve E. 2022/1123, K. 2024/8066 sayılı kararda mahrem görüntülerin ifşası m. 134/2 kapsamında değerlendirilmiştir.

---

3. Dava Zamanaşımı

TCK m. 136/1'in üst sınırı dört yıl hapis olduğundan, dava zamanaşımı TCK m. 66/1-e uyarınca sekiz yıldır. Süre suçun işlendiği tarihten başlar; sosyal medya paylaşımlarında paylaşımın yapıldığı tarih esas alınır. Kamu görevlisi veya meslek sahibi tarafından işlenen ve TCK m. 137 uyarınca cezası artırılan hâllerde de zamanaşımı temel cezanın üst sınırına göre hesaplanır.

---

4. Mağdurun Rolü ve Katılma

Suç şikâyete bağlı olmasa da mağdurun sürece etkisi vardır. Mağdur, kovuşturma aşamasında davaya katılan sıfatıyla katılabilir, delil sunabilir ve hükmü kanun yoluna taşıyabilir. Yukarıda anılan 12. Ceza Dairesinin 21.04.2026 tarihli ve E. 2023/4940, K. 2026/4133 sayılı kararında Bölge Adliye Mahkemesinin beraat kararı, katılan vekilinin temyizi üzerine bozulmuştur. Mağdurun aktif katılımı, özellikle hukuka aykırılık bilincinin ve rızanın bulunmadığının ispatı bakımından belirleyicidir.

Mağdur ayrıca ceza yargılamasından bağımsız olarak 6698 sayılı Kanun m. 11 ve genel hükümler uyarınca tazminat davası açabilir; koşullar için KVKK ihlalinde tazminat davası açılabilir mi sayfasına bakılabilir.

---

Sık Yapılan Hata

En sık hata, sanık tarafında "mağdurla anlaştık, şikâyetini geri çekti" beyanıyla davanın düşeceğini beklemektir. TCK m. 136'da şikâyetten vazgeçme kurumu işlemez; anlaşma ancak cezanın belirlenmesinde ve etkin pişmanlık olmasa da takdiri indirim değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

Mağdur tarafındaki hata ise altı aylık şikâyet süresinin geçtiğini düşünerek başvurudan vazgeçmektir. Böyle bir süre bu suç için bulunmaz. Suçun unsurları için kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçu makalesine bakılabilir.¹

---

İlgili içerikler için bkz. Başkasının Sosyal Medya Fotoğrafını Paylaşmak Suç mu?, Kişisel Verilerim İzinsiz Paylaşıldı Nereye Şikâyet Edebilirim?, Kişisel Verilerin Korunması Rehberi ve Kişisel Verilerin Korunması.

Dipnotlar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 66, m. 134, m. 136, m. 137 ve m. 139; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 21.04.2026, E. 2023/4940, K. 2026/4133; 25.12.2024, E. 2022/1123, K. 2024/8066. ↩