Hasta Dosyası Mahkemeye Gönderilebilir mi?

Hasta Dosyası Mahkemeye Gönderilebilir mi?

İlgili çalışma alanı → Kişisel Verilerin Korunması: Sağlık verilerinin aktarımı, müzekkere cevabı ve Kurul kararları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Evet. Mahkemenin müzekkereyle istediği hasta dosyası, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın gönderilir. Bu aktarım 6698 sayılı Kanun m. 8/3'teki "diğer kanunlarda yer alan hükümler saklıdır" kuralı kapsamındadır ve dayanağını HMK m. 221'den alır.

Sağlık kuruluşu, hastanın itirazını gerekçe göstererek müzekkereye cevapsız kalamaz. Ancak gönderimin kapsamı ve yöntemi ayrı bir sorumluluk doğurur.

---

1. Kurulun Değerlendirmesi

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 14.09.2023 tarihli ve 2023/1578 sayılı kararında, boşanma davasına bakan mahkemenin müzekkeresi üzerine hasta dosyasını gönderen tıp merkezi hakkında yaptırım uygulanmasına yer olmadığına karar verdi¹.

Kurul, sağlık kayıtlarının mahkemeye aktarılmasının HMK m. 221'deki belge sunma yükümlülüğüne dayandığını, dolayısıyla 6698 sayılı Kanun m. 8/3 kapsamında kaldığını tespit etti. Verinin tıp merkezi tarafından işlenmesi ise m. 6/3'teki sağlık hizmeti şartına dayanmaktadır.

Kararda ayrıca sır saklama yükümlülüğü altındaki kişilerin tanıklıktan kendi tercihleriyle çekinebilecekleri, ancak bunun mahkemeden bilgi ve belge saklanabileceği anlamına gelmediği vurgulanmıştır.

---

2. Belgenin UYAP'a Yüklenmesinden Kim Sorumludur

İlgili kişi, belgenin UYAP'a yüklenerek üçüncü kişilerin erişimine açıldığını da ileri sürmüştü. Kurul bu iddiayı iki katmana ayırdı.

Sağlık kuruluşunun sorumluluğu, belgeyi mahkemeye teslim etmekle sona erer. Mahkemenin belge üzerinde yaptığı işlemler bakımından tıp merkezi veri sorumlusu değildir.

Yargı makamının işlemleri ise 6698 sayılı Kanun m. 28/1-(d) kapsamındadır: kişisel verilerin soruşturma, kovuşturma, yargılama veya infaz işlemlerine ilişkin olarak yargı makamları tarafından işlenmesinde Kanun hükümleri uygulanmaz. Bu nedenle Kurulun yapabileceği bir işlem bulunmamaktadır.

Önemli: Dosyanın karşı tarafça görülmesinden duyulan endişe, KVKK şikâyetiyle giderilemez. Bu talep, yargılamanın kendi içinde gizlilik kararı veya dosya inceleme kısıtı istenerek mahkemeye yöneltilmelidir.

---

3. Kapsam ve Gönderim Yöntemi

Aktarımın hukuka uygun olması, sınırsız gönderim yetkisi vermez. Kurul aynı kararda, aktarımda 31.01.2018 tarihli ve 2018/10 sayılı Kurul kararındaki yeterli önlemlere uyulması ve gönderim yönteminin gizlilik esaslarına göre seçilmesi gerektiği yönünde veri sorumlusuna hatırlatma yaptı.

Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik m. 15 de sağlık verilerinin yurt içinde aktarımında 6698 sayılı Kanun m. 8'e riayet edilmesini öngörür.

Pratikte iki denetim yapılmalıdır.

Kapsam denetimi. Müzekkerede belirli bir dönem veya belirli bir tedavi istendiyse, hastanın tüm geçmiş dosyası gönderilmez. Talep edilenin ötesine geçen gönderim, aktarımın dayanağını değil ölçülülük ilkesini tartışmaya açar.

Yöntem denetimi. Kâğıt ortamında gönderimde kapalı ve açıldığı belirlenebilen zarf kullanılır. Elektronik gönderimde şifreli kurumsal e-posta veya kayıtlı elektronik posta tercih edilir.

---

Uygulamada

Müzekkereye cevap yazan sağlık kuruluşları için en sık karşılaşılan üç hata şudur.

Birincisi, hastadan rıza aranmasıdır. Rıza gerekmez; aranması süreci geciktirir ve mahkemeye karşı yükümlülüğü aksatır.

İkincisi, dosyanın tamamının gönderilmesidir. Talep kapsamı okunmadan yapılan toplu gönderim, ilgili kişinin şikâyetinde ilk gündeme gelen husustur.

Üçüncüsü, müzekkere dışı taleplerin aynı kolaylıkla karşılanmasıdır. Avukat, sigorta şirketi veya hasta yakını talebi mahkeme müzekkeresiyle aynı rejime tabi değildir; bunlar ayrı bir aktarım şartı gerektirir. Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmeliğin avukatların erişimini düzenleyen m. 10 hükmü 3 Aralık 2025 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırılmıştır; talep artık vekâletnamenin kapsamı ve genel hükümler üzerinden değerlendirilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Kişisel Sağlık Verilerinin İşlenmesi ve Erişim Yetkisinin Sınırı, e-Nabız Sistemine Yetkisiz Erişim, Kişisel Verilerin Korunması Rehberi, Özel Nitelikli Kişisel Veri Nedir?.

Dipnotlar

1. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 14.09.2023 tarihli ve 2023/1578 sayılı karar; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 6, m. 8 ve m. 28, RG 07.04.2016/29677; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 221; Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik m. 10 ve m. 15, RG 21.06.2019/30808. ↩