Kamulaştırmasız El Atma Davasında Zamanaşımı Var mı?

Kamulaştırmasız El Atma Davasında Zamanaşımı Var mı?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Kamulaştırma, tapu ve mülkiyet uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Yirmi yıllık hak düşürücü süre artık uygulanmaz; ancak her talep süresiz değildir. 2942 sayılı Kanun'un mülga 38. maddesi, kamulaştırmasız el atmadan doğan dava haklarını el koyma tarihinden itibaren yirmi yıla bağlamıştı. Anayasa Mahkemesi bu hükmü iptal etmiştir. Öğretiye göre taşınmazın aynından doğan davalarda (el atmanın önlenmesi gibi) dava hakkı süreye bağlı değildir; diğer talepler ise zamanaşımı süresi içinde açılmalıdır.¹

---

Hangi Talepte Süre Aranır

El atmanın önlenmesi davası mülkiyet hakkına dayandığından süre sınırı taşımaz. Bedel veya tazminat talebi ise alacak niteliği taşıdığı için idare zamanaşımı savunmasında bulunabilir. İdareler uygulamada bu savunmayı sıklıkla ileri sürer; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 20.05.2026 tarihli kararında da idare cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunmuş, ancak bölge adliye mahkemesi taşınmaza 1983 yılından sonra el atıldığını belirleyerek davayı kabul etmiş ve Daire kararı onamıştır.²

Süreden Önce Bakılacak Konu

Zamanaşımı tartışmasından önce, taşınmaz için daha önce kamulaştırma işleminin kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalıdır. Tebligat yapılmış ve tezyid-i bedel davasıyla bedel artırılmışsa dava, süre sorunu doğmadan reddedilir. Bu konuda bkz. kesinleşen kamulaştırma karar analizi.

Süre ve usul sorularının bütünü kamulaştırmasız el atmada dava hakkının sınırları makalesinde, genel çerçeve kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma rehberinde yer alır.

Dipnotlar

1. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, RG 08.11.1983/18215, mülga m. 38; Uysal, Afra, Kamulaştırmasız El Atma Halinde Açılabilecek Davalar, Taraf Ehliyetleri ve Nitelikleri, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 2, S. 1, Bahar 2015, s. 203. ↩

2. Yargıtay 5. HD, 20.05.2026, E. 2025/15198, K. 2026/9504. ↩