Kamuoyunu Bilgilendirme Amacı Kişisel Veri Suçunda Savunma Olur mu?

Kamuoyunu Bilgilendirme Amacı Kişisel Veri Suçunda Savunma Olur mu?

İlgili çalışma alanı → Kişisel Verilerin Korunması: Kişisel veri suçları, Kurul kararları ve tazminat uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Tek başına olmaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2026 kararlarına göre "kamuoyunu bilgilendirme", "haksızlığı duyurma" veya "toplumsal duyarlılık oluşturma" amacı, başkasına ait fotoğraf veya bilginin rızasız yayımlanmasını kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. Savunmanın kabul görmesi için haber verme hakkının somut koşullarının bulunması ve failin hukuka aykırılık bilinciyle hareket etmediğinin ortaya konması gerekir.

---

1. Yargıtay'ın 2026 Kararları Ne Diyor

12. Ceza Dairesi, 28.04.2026 tarihli ve E. 2026/1366, K. 2026/4359 sayılı kararında şu olayı inceledi: Sanık, katılanın bir köpeğe kötü muamele ettiği iddiasıyla kendisine gönderilen fotoğrafları, katılanın çocuklarının yüzlerini bulanıklaştırarak sosyal medya hesabından paylaşmıştı. Bölge Adliye Mahkemesi, hayvan hakları ihlallerine karşı toplumsal duyarlılık oluşturma amacına dayanarak kastın bulunmadığına ve beraate hükmetmişti. Daire, olayın gerçekliğine dair herhangi bir araştırma yapılmadan görüntülerin katılan aleyhine kamuoyu oluşturmak üzere paylaşılmasını suç saydı; bozma sonrası kurulan mahkûmiyet hükmü 2026 yılında onandı.

Aynı Daire, 21.04.2026 tarihli ve E. 2023/4940, K. 2026/4133 sayılı kararında, Bölge Adliye Mahkemesinin "kamuoyunu aydınlatma amacı ile haber yapma" gerekçesiyle verdiği beraat kararını bozdu. Katılanın kendi hesabından paylaştığı aile fotoğrafının başka bir hesaptan yayımlanması, haber amacı iddiasına rağmen TCK m. 136 kapsamında değerlendirildi.

Önemli: Yargıtay'ın ölçütü şudur: Olayda herhangi bir hukuk dalı tarafından kabul edilebilecek somut bir hukuka uygunluk nedeni bulunmalı ve failin hukuka aykırı hareket ettiğini bildiği ya da bilebilecek durumda olduğu tespit edilmelidir. Soyut bir amaç beyanı, somut hukuka uygunluk nedeninin yerini tutmaz.

---

2. Haber Verme Hakkı Hangi Koşullarla İşler

Haber verme hakkı, Anayasa m. 26 ve m. 28 ile güvence altındadır ve bir hukuka uygunluk nedeni olarak ceza yargılamasında dikkate alınır. Ancak bu hakkın koşulları yerleşiktir: Haber gerçek olmalı, güncel olmalı, kamu yararı taşımalı ve haberin konusu ile kullanılan ifade veya görüntü arasında düşünsel bir bağ bulunmalıdır.

Sosyal medya paylaşımlarında bu koşullar çoğu zaman sağlanmaz. Kendisine iletilen bir iddiayı doğrulamadan yayan kişi gerçeklik koşulunu; iddiayla ilgisi olmayan aile fotoğrafını paylaşan kişi düşünsel bağ koşulunu karşılamaz. 28.04.2026 tarihli kararda Dairenin "olayın gerçekliğine dair herhangi bir araştırma yapmadan" vurgusu, gerçeklik koşulunun ceza yargılamasında da arandığını gösterir.

---

3. Hukuka Aykırılık Bilinci Ne Zaman Yoktur

Yargıtay, kastın yanında failin hukuka aykırılık bilincini de araştırır. Bu bilinç, failin veriyle olan ilişkisine göre değerlendirilir. 12. Ceza Dairesi, 27.04.2026 tarihli ve E. 2026/1537, K. 2026/4265 sayılı kararında, velayeti annede bulunan kızıyla birlikte çektiği fotoğrafları çocuk adına açtığı hesaplarda yayımlayan babanın hukuka aykırı hareket etme bilinciyle davranmadığı gerekçesiyle verilen beraat kararını onamıştır.

İki durum arasındaki fark açıktır. Babanın kendi çocuğuyla çektiği fotoğrafı paylaşması ile bir yabancının başkasının aile fotoğrafını hedef gösterme amacıyla yayması aynı bilinç düzeyinde değildir. Savunma, failin veriyle meşru bir ilişkisi bulunduğunu ve paylaşımın bu ilişkinin olağan sınırları içinde kaldığını gösterebiliyorsa hukuka aykırılık bilincinin yokluğu tartışılabilir.

---

4. Doğru Yol: Yetkili Makama Bildirim

Bir haksızlığa tanık olan kişinin hukuken güvenli yolu, delilleri sosyal medyada yaymak değil yetkili makama iletmektir. Hayvana kötü muamele, şiddet, dolandırıcılık gibi iddialar savcılığa veya ilgili idari birime bildirildiğinde, kişisel verinin aktarımı bir hakkın kullanılması ve kanuni yükümlülüğün yerine getirilmesi kapsamında hukuka uygun kalır. Aynı görüntülerin herkese açık biçimde yayımlanması ise m. 136 riskini doğurur.

---

Sık Yapılan Hata

En sık hata, iyi niyetin kastı ortadan kaldırdığını sanmaktır. TCK m. 136 genel kastla işlenir; failin zarar verme amacı taşıması aranmaz. Fail, başkasına ait bir veriyi rızasız yaydığını biliyorsa kast vardır; amacın soyluluğu kastı değil, ancak somut koşullar varsa hukuka aykırılığı etkiler.

İkinci hata, kısmi anonimleştirmeye güvenmektir. Yüz bulanıklaştırma veya gözleri kapatma, kişi belirlenebilir kaldığı sürece suçu ortadan kaldırmaz. Suçun genel çerçevesi için kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçu makalesi, kararın ayrıntısı için sosyal medyada paylaşılmış fotoğrafın yeniden yayımlanması analizi okunmalıdır.¹

---

İlgili içerikler için bkz. Başkasının Sosyal Medya Fotoğrafını Paylaşmak Suç mu?, İzinsiz Deepfake İçeriğim Yapıldı Ne Yapabilirim?, Kişisel Verilerin Korunması Rehberi ve Kişisel Verilerin Korunması.

Dipnotlar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 136; Anayasa m. 26 ve m. 28. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 28.04.2026, E. 2026/1366, K. 2026/4359; 21.04.2026, E. 2023/4940, K. 2026/4133; 27.04.2026, E. 2026/1537, K. 2026/4265. ↩