Estetik Müdahale Eser Sözleşmesi mi, Vekâlet mi?

Estetik Müdahale Eser Sözleşmesi mi, Vekâlet mi?

İlgili çalışma alanı → Sağlık Hukuku: Estetik hekim sorumluluğu, tıbbi malpraktis ve hasta hakları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Estetik müdahalenin hukuki niteliği amaca göre değişir. Güzelleştirme amaçlı estetik müdahale eser sözleşmesi sayılır ve hekim kararlaştırılan sonucu taahhüt eder; tıbbi zorunluluğa dayanan tedavi ise vekâlet ilişkisi doğurur ve hekim yalnızca özenli davranmayı borçlanır. Bu ayrım, hastanın haklarını ve ispat yükünü doğrudan belirler.

Ayrımın Ölçütü: Sonuç mu, Özen mi

Sözleşmenin niteliğini belirleyen ölçüt, hekimin ne borçlandığıdır. Hekimlik sözleşmesi kural olarak vekâlet niteliğindedir ve özen borcu doğurur.¹ Vekâlette hekim iyileşmeyi değil, tıp biliminin gereklerine uygun özenli çabayı üstlenir; bu çerçeve 6098 sayılı Kanun md. 502 hükmüne dayanır.

Güzelleştirme amaçlı estetikte ise durum farklıdır. Hasta belirli bir görünüme kavuşmak istediğinden hekim, kararlaştırılan sonucu meydana getirmeyi taahhüt eder. Yargıtay'ın yerleşik içtihadında bu ilişki, 6098 sayılı Kanun md. 470 anlamında eser sözleşmesi olarak nitelendirilir.

Aynı Uzmanlık, Farklı Sözleşme

Belirleyici olan girişimin adı değil, amacıdır. Yanık sonrası rekonstrüksiyon veya doğuştan bir bozukluğun düzeltilmesi tedavi amaçlı olduğundan vekâlet çerçevesinde kalır. Buna karşılık yalnızca görünümü güzelleştirmeye yönelik burun estetiği veya benzeri girişimler eser sözleşmesi sayılır.

Önemli: Bir işlem hem tedavi hem güzelleştirme unsuru taşıyabilir. Bu hâlde mahkeme, müdahalenin baskın amacına bakar. Amacın belgelerle netleştirilmesi, sonradan doğacak uyuşmazlıkta sözleşmenin niteliğini ve tarafların yükünü belirler.

Ayrımın Pratik Sonucu

Eser sözleşmesinde hasta, kararlaştırılan sonucun elde edilmediğini göstererek 6098 sayılı Kanun md. 475 hükmündeki seçimlik haklara başvurabilir: bedel indirimi, ücretsiz düzeltme, ağır ayıpta dönme ve kusur hâlinde tazminat. Vekâlette ise hastanın, hekimin özen borcuna aykırı davrandığını ayrıca ispat etmesi gerekir. Sözleşmenin niteliği ve sorumluluğun kapsamı için estetik müdahalede hekimin sorumluluğu ve eser sözleşmesi yazısı ayrıntı verir.

---

İlgili içerikler için bkz. Estetik Müdahalede Hekimin Sorumluluğu ve Eser Sözleşmesi, Malpraktis ile Komplikasyon Arasındaki Fark Nedir? ve Sağlık Hukuku.

Dipnotlar

1. Hayrunnisa Özdemir, "Hekimin Hukuki Sorumluluğu", Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XI, S. 1, 2016 (hekimlik sözleşmesinin kural olarak vekâlet niteliği ve özen borcu üzerine). ↩