Marka Hakkının İstisnaları Nelerdir?

Marka Hakkının İstisnaları Nelerdir?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı: Marka tescili, itiraz ve ihlal uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.

Kısa cevap: SMK m. 7/5, üç tür kullanımı marka hakkının kapsamı dışında bırakır. Bunlar kişinin kendi ad ve adresini kullanması, malın veya hizmetin niteliğini gösteren tanımlayıcı ibarelerin kullanılması ve kullanım amacını belirtmek için zorunlu olan yedek parça veya aksesuar kullanımıdır. Üçü için de ortak şart, kullanımın ticari dürüstlük kurallarına uygun olmasıdır.

---

1. Kişinin Kendi Adının veya Adresinin Kullanılması

SMK m. 7/5-a, gerçek kişinin kendi ad ve soyadını ticari hayatta kullanmasını korur. Ancak bu istisna, adın tescilli bir markayla iltibas yaratacak biçimde markalaştırılmasını kapsamaz. Yargıtay, adın yalnızca baş harflerinden oluşan ve davacının seri markasıyla örtüşen bir işaretin tescilini dürüst kullanım saymamıştır.

2. Tanımlayıcı İşaretlerin Kullanılması

SMK m. 7/5-b, malın veya hizmetin cinsini, kalitesini veya diğer özelliklerini gösteren tanımlayıcı ibarelerin üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verir. Bu istisna, kullanılan ibareye tescilli markanın esas unsuruna yaklaşan bir ek yapılmadığı sürece geçerlidir.

3. Yedek Parça ve Aksesuar Amaçlı Kullanım

SMK m. 7/5-c, kullanım amacını belirtmenin zorunlu olduğu hâllerde başkasına ait markanın reklamlarda kullanılmasına imkân tanır. Sınır, reklamın orijinal üreticiyle ticari bağlantı izlenimi uyandırmamasıdır.

---

Sık Sorulan Ek Soru: İstisnalar Otomatik mi Uygulanır?

Hayır. Mahkemeler, üç istisnanın hiçbirini otomatik uygulamaz; her olayda kullanımın dürüstlük ölçütünü karşılayıp karşılamadığı ayrıca incelenir. Kullanım, tanımlayıcı ihtiyacın ötesine geçip markaya yaklaşıyorsa istisna uygulanmaz ve marka hakkına tecavüz oluşur.¹

Konuya ilişkin ayrıntılı inceleme için Marka Hakkının İstisnaları ve Dürüst Kullanım Savunması makalesine, tecavüz davalarının genel çerçevesi için Marka Hukuku Rehberine bakılabilir.

Dipnotlar

1. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 7/5; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/4273, K. 2026/1330, 05.03.2026. ↩