SORU
Müşteriye SMS / E-posta Göndermek Yasal Mı?
Müşteriye pazarlama veya bilgilendirme amaçlı SMS, e-posta veya çağrı göndermenin ETK, KVKK ve İYS karşısındaki yasal durumu; izin türleri ve pratik kontrol listesi.
Müşteriye SMS / E-posta Göndermek Yasal Mı?
Kısa cevap: Hayır, izinsiz değildir. Müşteriye pazarlama amaçlı SMS, e-posta veya çağrı göndermek; 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (ETK) md. 6 uyarınca alıcının önceden onayını gerektirir. Onay; İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden kayda alınmalı ve gönderim öncesinde sorgulanmalıdır. KVKK md. 5 hukuki temeli ise bu sürecin paralel ayağıdır1.
Önceden onay olmaksızın gönderilen her ileti; ayrı ayrı yaptırıma tâbidir. Üç farklı kurum (Ticaret Bakanlığı, KVKK Kurulu, Reklam Kurulu) aynı eylem için ayrı yaptırım uygulayabilir.
İYS rejiminin teknik uygulaması için İYS ve elektronik ticari ileti uyumu makalesini; bütünleşik dijital pazarlama uyumu için dijital pazarlama KVKK uyum rehberini inceleyebilirsiniz.
Hangi Tür İletiler İzne Tâbi?
ETK md. 6 kapsamında ticari elektronik ileti; tacir veya esnafa veya tüketicilere, elektronik ortamda, ticari faaliyet çerçevesinde gönderilen iletidir. Pazarlama, reklam, kampanya, tanıtım ve promosyon içerikli her ileti bu kapsamdadır.
İzne tâbi olmayan iletiler dört kategoriye girer.
Birinci kategori: sözleşmenin ifası gereği zorunlu iletiler. Sipariş onayı, kargo takibi, randevu hatırlatma, fatura kesilme bildirimi.
İkinci kategori: yasal yükümlülük gereği gönderilen iletiler. Bankaların güvenlik bildirimi, hesap hareketi bildirimi gibi mevzuatla zorunlu kılınan iletiler.
Üçüncü kategori: çağrı merkezinden başlatılan iletişim sonrası izlenen ileti. Müşterinin kendi başlattığı temas zincirinin doğal devamı.
Dördüncü kategori: tacir ve esnaf statüsündeki alıcılar. Bu kategori için onay aranmaz; ancak alıcıya reddetme hakkının açıkça bildirilmesi zorunludur.
"Mevcut Müşterilerime Bile Mi Onay Almalıyım?"
Kısa cevap: Çoğu durumda evet. Mevcut müşteri ilişkisi; aynı tür ürün veya hizmete ilişkin sınırlı bir muafiyet sağlar. Bu muafiyet; yeni veya farklı bir ürün/hizmet kategorisinin tanıtımı için izin alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Üç temel kural uygulanır.
Birinci kural: muafiyet kapsamında gönderilen iletide dahi alıcı her zaman reddetme hakkını kullanabilmelidir. İleti içinde tek tıklamayla reddetme yönergesi yer almalıdır.
İkinci kural: muafiyet kapsamındaki iletiler de İYS'ye işlenmek ve sorgulanmak zorundadır. "Mevcut müşteri" iddiası tek başına İYS sorgulama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Üçüncü kural: muafiyetin "aynı tür ürün veya hizmet" ölçütü; dar yorumlanır. Müşterinin daha önce ayakkabı satın almış olması; mobilya kampanyası gönderme yetkisi tanımaz.
"Onayı İYS'ye İşlemezsem Ne Olur?"
Kısa cevap: Onay alınmış olsa dahi İYS'ye işlenmemişse hukuken geçerli sayılmaz. ETK öncesi alınan eski onaylar da İYS'ye işlenmek zorundadır. Aksi takdirde; izin alınmamış kabul edilir ve her gönderim ayrı ihlal sayılır.
Yeni alınan her onay; üç iş günü içinde İYS'ye işlenmek zorundadır. Bu süre; hizmet sağlayıcının operasyonel disiplinini gerektirir.
"Reklam SMS'i Gönderdiğim İçin Ceza Aldım, Ne Yapabilirim?"
Kısa cevap: İdari para cezasına karşı idari yargı yolu açıktır. Reklam Kurulu, KVKK Kurulu ve Ticaret Bakanlığı kararlarına karşı; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümlerine göre idari yargıda iptal davası açılabilir. Hak düşürücü süre ve görevli mahkeme; yaptırımı uygulayan kurumun türüne göre değişir.
Savunmaya esas alınabilecek üç tipik argüman vardır.
Birinci argüman: önceden onay alındığı. Onay tarihini, içeriğini ve İYS kaydını gösteren belgeler savunmanın temelidir.
İkinci argüman: istisna kapsamında olduğu. Mevcut müşteri muafiyeti, yasal yükümlülük veya sözleşmenin ifası kapsamında olduğu gösterilebilir.
Üçüncü argüman: ölçülülük. Aynı eylem için birden fazla kurumun ceza uygulamasında, idare hukukunun ölçülülük ilkesi ışığında savunma yapılabilir.
İzin Almak İçin Nasıl Bir Süreç Tasarlamalıyım?
Pratikte yedi adım takip edilir.
İlk adım: amaç tanımı. Pazarlama amacı, kanalı ve sıklığı somut biçimde belirlenir.
İkinci adım: aydınlatma metni. KVKK md. 10 uyarınca aydınlatma yapılır. Aydınlatma metninin yedi asgari unsuru için KVKK aydınlatma metni rehberini inceleyebilirsiniz.
Üçüncü adım: iki başlı izin formu. KVKK açık rıza ile ETK İYS onayı; ayrı ayrı tıklama veya işaretleme ile alınır. Tek bir kutuya birleştirilmez.
Dördüncü adım: kayıt. Onayın tarihi, IP, tarayıcı bilgisi ve metni veri tabanında saklanır.
Beşinci adım: İYS'ye işleme. Onay üç iş günü içinde İYS'ye işlenir.
Altıncı adım: gönderim öncesi sorgulama. Her ileti gönderimi öncesinde İYS sorgulanır. Onayı bulunmayan alıcıya ileti gönderilmez.
Yedinci adım: reddetme yönergesi. Her ileti içinde tek tıkla veya tek SMS ile reddetme imkânı sunulur.
"Müşteri 'Reddet' Dediği Hâlde SMS Almaya Devam Ediyor, Ne Yapabilirim?"
Kısa cevap: İki paralel yol mevcuttur.
Birinci yol: doğrudan hizmet sağlayıcıya başvuru. KVKK md. 11 ve md. 13 uyarınca veri sahibi; başvurusunu en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmasını talep eder.
İkinci yol: İYS üzerinden şikâyet veya Ticaret Bakanlığı'na şikâyet. İYS web sitesi ve mobil uygulaması üzerinden; izinsiz ileti şikâyeti yapılabilir. Şikâyet üzerine hizmet sağlayıcıya idari işlem başlatılabilir.
Aynı zamanda KVKK Kurulu'na da şikâyet hakkı saklıdır. Üç kanalın paralel kullanılması; veri sahibinin haklarının çoklu korunmasını sağlar.
"WhatsApp Mesajı veya Web Push Bildirimi de İzne Tâbi Mi?"
Kısa cevap: Evet. ETK md. 6 "elektronik iletişim araçları" ifadesini geniş yorumlar. SMS, e-posta, çağrı, anlık mesajlaşma (WhatsApp, Telegram), web push bildirimleri ve mobil uygulama bildirimleri; ticari içeriğe sahip olduğunda izne tâbidir.
Platform üzerinden gönderim; teknik onay (örneğin tarayıcının push bildirim onayı) almış olsa dahi; KVKK ve ETK izinlerinin ayrıca alınması gerekir. Teknik onay; hukuki onayın yerine geçmez.
"Yurt Dışından Müşteriye SMS Göndermek de Aynı Kurala Tâbi Mi?"
Kısa cevap: Türkiye'deki alıcıya gönderim yapılıyorsa evet. ETK ve KVKK; Türkiye'deki veri sahibini koruyan bir rejim olarak, hizmet sağlayıcının nerede yerleşik olduğuna bakmaksızın uygulanır.
Yurt dışı yerleşik hizmet sağlayıcılar; Türkiye'deki alıcılara ileti gönderiyorlarsa; İYS sistemine kayıt ve sorgulama yükümlülüğüne paralel olarak tâbidirler. Sınır ötesi veri transferi KVKK md. 9 hükümleriyle ayrıca değerlendirilir.
Bütünleşik KVKK ve dijital reklam çerçevesi için KVKK dijital reklam genel çerçeve makalesini inceleyebilirsiniz.
Kaynakça
Mevzuat
6698 sayılı KVKK md. 5, 9, 10, 11, 13, 17, 18. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun md. 6, 12. Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu.
İçtihat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 01.10.2025, E. 2025/1043 K. 2025/5854 sayılı karar (reklam dürüstlüğü standardı; dijital pazarlama iletilerine kıyasen uygulanır).
Doktrin
Şükrü KIZILOT / Mehmet ATALAY, Kişisel Verilerin Korunması Hukuku.
Dipnotlar
-
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, RG 05.11.2014/29166; 6698 sayılı KVKK, RG 07.04.2016/29677. ↩