Gürültü Şikayetinde Son Çare İlkesi ve Devir Davası

Bir kat maliki, üst kattaki komşusunun çocuklarının gürültüsünden şikayetçidir ve mahkemeden komşusunun bağımsız bölümden tahliyesini ister. İlk derece mahkemesi talebi kabul eder. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin 18.01.2016 tarihli kararı, bu hükmü iki eksende bozarak kat mülkiyetinde yaptırım kademesinin nasıl işleyeceğini gösterir: Gürültünün varlığı ve düzeyi bilirkişiyle saptanmadan, daha hafif önlemlerin yeterliliği araştırılmadan mülkiyete dokunan bir sonuca gidilemez.

İlgili hizmet sayfası → Kat Mülkiyeti: Aidat, yönetim ve ortak alan uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Karar kimliği: Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E. 2015/20534, K. 2016/496, 18.01.2016. Sonuç: bozma (oy birliği).

1. Uyuşmazlığın Konusu

Davacı, davalıların kendisine ait bağımsız bölümün üst katında oturduklarını, çocuklarının gürültü yapması nedeniyle rahatsız olduğunu ileri sürerek Kat Mülkiyeti Kanunu'na dayalı olarak davalıların bağımsız bölümden tahliyesini istemiştir. Dava dilekçesinde ayrıca davalılara haber verilmeden mahkemece inceleme yapılması talep edilmiştir.

İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş ve davalıların bağımsız bölümden tahliyesine karar vermiştir. Hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

2. Hukuki Çerçeve

Uyuşmazlığın merkezinde 634 sayılı Kanun m. 25 yer alır. Hükme göre kat maliklerinden biri, kendisine düşen borç ve yükümleri yerine getirmemek suretiyle diğer kat maliklerinin haklarını onlar için çekilmez hale gelecek derecede ihlal ederse, diğer malikler o malikin bağımsız bölümü üzerindeki mülkiyet hakkının kendilerine devredilmesini hakimden isteyebilir.

Gürültü, kanundaki çekilmezlik karinelerinden birine girmez.¹ Bu nedenle genel hüküm uygulanır ve çekilmezliğin somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğini hakim takdir eder.² Takdirin sınırını ise ölçülülük çizer: Mülkiyetin devri, rejimin en ağır yaptırımı olduğundan, daha hafif araçlarla giderilebilecek bir rahatsızlık bu sonucu doğurmaz. Rahatsızlığa karşı kademeli yaptırım basamakları ve hakimin müdahalesi yolu için Komşunun Gürültüsüne Karşı Ne Yapılabilir? sayfasına bakılabilir.

3. Kararın Metni

"davalıların dava konusu bağımsız bölümde meydana getirdikleri iddia olunan gürültünün başka türlü önlemlerle giderilip giderilemeyeceği konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmadan ve ayrıca gürültünün mevcut olup olmadığı, mevcut ise tahammül sınırlarını aşıp aşmadığı tahkik ve tespit edilmeden davalı malik ve eşinin bağımsız bölümden tahliyesine karar verilmesi ve bunlardan başka alınacak önlemlerle rahatsızlık verici durumun giderilmemesi halinde dava konusu bağımsız bölümdeki davalıların 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunun'nun 25 maddesi gereğince bağımsız bölüm üzerindeki mülkiyet hakkının devredilmesine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davalıların tahliyesine karar verilmesi doğru görülmemiştir."

4. Değerlendirme

Kararın kurduğu denetim şeması üç basamaklıdır. Birinci basamak ispata ilişkindir: Gürültünün varlığı iddia düzeyinde bırakılamaz; uzman bilirkişi incelemesiyle tespit edilmelidir. İkinci basamak eşiğe ilişkindir: Tespit edilen gürültünün tahammül sınırlarını aşıp aşmadığı ayrıca değerlendirilmelidir. Komşuluk ilişkisinin olağan katlanma yükümlülüğü içinde kalan sesler, örneğin çocukların gündelik yaşam gürültüsü, tek başına yaptırım doğurmaz. Üçüncü basamak ölçülülüğe ilişkindir: Tahammül sınırı aşılmış olsa bile, rahatsızlığın ses yalıtımı, kullanım düzeni veya hakimin vereceği emir gibi başka önlemlerle giderilme imkanı araştırılmalıdır.

Kararın dikkat çeken ikinci yönü, talep ile yaptırım arasındaki ilişkidir. Davacı tahliye istemiş, mahkeme tahliyeye hükmetmiştir. Daire ise kanundaki yaptırımın tahliye değil, önlemlerle giderilemeyen çekilmezlik halinde mülkiyet hakkının devri olduğunu vurgulamıştır. Kat mülkiyetinde malike karşı bağımsız bir tahliye yaptırımı yoktur; malikin bölümüyle bağı ancak madde 25 koşullarında ve bedeli ödenerek koparılabilir. Devir davasının şartları, kurul kararı ve bedel rejimi Kat Mülkiyetinde Çekilmezlik ve Bağımsız Bölümün Devri Davası sayfasında ayrıntılı incelenmiştir.

Uygulamada: Karar, davacı taraf için bir ispat haritası sunar. Gürültü şikayetine dayanan dosyada kolluk tutanakları ve tanık beyanları tek başına yetmez; keşif ve uzman bilirkişi incelemesiyle gürültünün düzeyi, süresi ve kaynağı teknik olarak belgelenmelidir. Dosyaya, rahatsızlığın daha önce uyarı, kurul kararı veya hakim emriyle giderilmeye çalışıldığını gösteren belgeler eklenmedikçe son çare basamağına geçilemez. Davalı taraf içinse aynı harita savunmanın omurgasıdır: Önlem alınabilirliği ortaya koyan her teklif, devir talebini zayıflatır.

5. Uygulama Etkisi

Karar, gürültü ve benzeri komşuluk kaynaklı ihlallerde devir davasının ancak kademeli yaptırım zinciri tüketildikten sonra sonuç verebileceğini gösteren yerleşik yaklaşımın açık bir örneğidir. Aynı yaklaşım, ortak yerlerin işgali veya bağımsız bölümün amaca aykırı kullanımı gibi genel hükme dayanan diğer çekilmezlik iddialarında da geçerlidir; mahkeme her dosyada ihlalin yoğunluğunu ve daha hafif tedbirlerin yeterliliğini birlikte inceler.

Rahatsızlık veren malike karşı izlenecek yolun bütünü için Sürekli Rahatsızlık Veren Malikin Dairesi Elinden Alınabilir mi? sayfası, kat mülkiyeti rejiminin genel çerçevesi için Kat Mülkiyeti Hukuku Rehberi incelenebilir.