Sahte Hesap Marka İhlali Sayılır Mı?

Sahte Hesap Marka İhlali Sayılır mı?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı — Marka tescili, ihlal davaları ve uyuşmazlıklar için hizmet sayfası.

Tescilli bir markanın adını, logosunu veya görsellerini kullanan sahte sosyal medya hesapları, belirli koşullar altında SMK md. 7 ve md. 29 kapsamında marka tecavüzü oluşturur. Sahte hesabın amacı — ister taklit ürün satışı, ister dolandırıcılık, ister itibar zedeleme olsun — hukuki değerlendirmede belirleyici rol oynar.

---

SMK Kapsamında Değerlendirme

SMK md. 7/1, marka tescilinden doğan hakların münhasıran marka sahibine ait olduğunu belirtir. Md. 7/2-a ve 7/2-b uyarınca tescilli marka ile aynı veya benzer işaretin, tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerde izinsiz kullanılması yasaklanabilir.

Sahte hesap üzerinden yapılan kullanım şu koşullarda marka tecavüzü sayılır:

Ticari Amaçlı Kullanım

Sahte hesap üzerinden ürün veya hizmet satışı yapılması, sipariş alınması veya müşteri yönlendirmesi yapılması halinde ticari kullanım unsuru gerçekleşir.

Marka İşaretinin Kullanımı

Hesap adında, profil fotoğrafında veya paylaşılan içeriklerde tescilli markanın logosu, adı veya ayırt edici unsurları kullanılıyorsa karıştırılma ihtimali doğar.

Meşru Hak Yokluğu

Sahte hesap sahibinin, marka üzerinde lisans, distribütörlük veya başka bir meşru hakka sahip olmaması gerekir.

Dikkat: SMK md. 29/1-ç, işaretin teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılmasını tecavüz olarak tanımlar. Sosyal medya hesabı üzerinden yapılan tanıtım ve satış faaliyetleri, bu kapsamda değerlendirilir.

---

Ticari Amaç Bulunmayan Sahte Hesaplar

Her sahte hesap otomatik olarak marka tecavüzü oluşturmaz. Parodi, eleştiri veya kişisel ifade amacıyla açılan hesaplarda ticari kullanım unsuru bulunmayabilir. Bu durumda SMK kapsamında tecavüz iddiası zayıflar.

Ancak ticari amaç bulunmasa dahi:

• Haksız rekabet: TTK md. 54 vd. kapsamında, başkasının ticari itibarını zedeleyecek davranışlar haksız rekabet teşkil eder.
• Kişilik hakları: Sahte hesabın kişilik haklarını ihlal etmesi halinde TBK md. 58 uyarınca manevi tazminat gündeme gelir.
• Dolandırıcılık: Sahte hesap üzerinden dolandırıcılık yapılması halinde TCK md. 157/158 kapsamında cezai takip söz konusu olur.

---

Başvurulacak Hukuki Yollar

Platform Şikayeti

Instagram ve diğer platformların IP raporlama araçları üzerinden sahte hesabın kaldırılması talep edilir. Bu yol hızlıdır ancak tazminat sağlamaz.

Marka Tecavüzü Davası

SMK md. 149 kapsamında tecavüzün tespiti, durdurulması, giderilmesi ve tazminat talep edilir. Bu dava, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açılır.

İhtiyati Tedbir

Acil durumlarda, hesabın dava süresince askıya alınması veya içeriğe erişimin engellenmesi için ihtiyati tedbir talep edilebilir.

Cezai Şikayet

Taklit ürün satışı veya dolandırıcılık unsuru bulunan sahte hesaplarda Cumhuriyet savcılığına şikayette bulunulabilir.

---

Sonuç

Sahte sosyal medya hesapları, ticari amaçla marka işareti kullandığı durumlarda marka tecavüzü oluşturur. Ticari amaç bulunmayan hallerde ise haksız rekabet, kişilik hakları ihlali veya dolandırıcılık kapsamında değerlendirilir. Sosyal medyada marka ihlali konusuyla birlikte ele alındığında, dijital platformlarda marka korumasının çok katmanlı bir strateji gerektirdiği görülür. Marka hukuku temel çerçevesi bu değerlendirmede yol gösterici olacaktır.

→ Marka Hukuku